Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Aydın Milletvekili Evrim Karakoz, TBMM Başkanlığına sunduğu Kanun Teklifi ile Açıköğretim Fakültelerinde öğrencilerden eğitim materyal ücreti adı altında alınan eğitim ücretlerinin devlet tarafından karşılanmasını ve eğitimin tamamen ücretsiz hale getirilmesini istedi.
AÇIKÖĞRETİMLİLER YÜZDE 90 ZAMLANAN EĞİTİM ÜCRETLERİNİ ÖDEYEMİYOR
CHP’li Evrim Karakoz, yürürlükteki Cumhurbaşkanı Kararı’nda “öğrenimine devam eden veya yeni kayıt yaptıracak birinci öğretim ve açıköğretim öğrencilerinden öğrenci katkı payı alınmaz, katkı payı tutarları, Devlet tarafından karşılanır.” hükmü bulunmasına rağmen açıköğretim fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerden 2023-2024 Öğretim Yılında katkı payına ek olarak öğretim materyal ücreti adı altında 1.180 lira ile 2080 lira arasında eğitim ücreti alındığına ve öğrencilerin önceki yıla göre yüzde 90 zamlanan bu eğitim ücretlerini karşılamakta zorlandığına dikkat çekti.
GEÇİNEMEYEN ÖĞRENCİLER AÇIKÖĞRETİME YÖNELİYOR
Kira ve yurt ücretlerindeki yüzde 100’ün üzerindeki artışlar; enflasyona bağlı olarak gıdaya, ulaşıma, giyime, kırtasiyeye gelen yüksek zamlarla nedeniyle üniversitelerde örgün eğitim gören öğrenciler barınma, beslenme, ulaşım ve benzeri giderlerini karşılayamaz hale geldiğini ifade eden Karakoz, “Öğrenim kredilerinin de yetersizliği nedeniyle geçinemeyen ve çalışmak zorunda kalan öğrenciler eğitimlerine devam edebilmek için açıköğretim fakültelerine yönelmektedir. Öğretim materyal ücreti adı altında ücret talep edilmesi eğitimde fırsat eşitliği ilkesine aykırı olmakla birlikte zaten ekonomik yetersizlikler nedeniyle açıköğretime yönelmiş kişilerin eğitime erişimini daha da zorlaştırmaktadır.” dedi.
TEKLİF KABUL EDİLİRSE AÇIKÖĞRETİMDE EĞİTİM ÜCRETSİZ OLACAK
CHP Aydın Milletvekili Evrim Karakoz, “TBMM Başkanlığına verdiğimiz kanun teklifimizle, açıköğretim fakültelerinde öğrencilerden alınan materyal ücreti gibi tüm eğitim ücretlerinin kaldırılmasını istiyor; tıpkı örgün eğitimde olduğu gibi başarı kriteri göz önünde bulundurularak açıköğretim fakültelerinde de öğrencilere ücretsiz eğitim hakkı tanınmasını sağlıyoruz. Dilerim teklifimiz bir an önce gündeme alınır ve açıköğretim fakültesi öğrencilerinin sırtındaki eğitim ücreti yükü kalkmış olur.” dedi.
Kanun Teklifi Metni:
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifim gerekçesiyle birlikte ekte sunulmuştur.
Gereğini saygılarımla arz ederim.
Evrim Karakoz
Aydın Milletvekili
GENEL GEREKÇE:
2012 yılında üniversitelerin birinci öğretim programlarından alınan katkı payları kaldırılmıştı.
7384 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na (2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları Ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Karar) göre; “2023-2024 Eğitim-öğretim Yılında öğrenimine devam eden veya yeni kayıt yaptıracak birinci öğretim ve açıköğretim öğrencilerinden, 3 üncü ve 10 uncu maddelerdeki hükümler saklı kalmak kaydıyla, öğrenci katkı payı alınmaz. Bu öğrencilerden alınması gereken öğrenci katkı payı tutarları, Devlet tarafından karşılanır.” denilmektedir.
Ancak çeşitli üniversitelerin açıköğretim fakültelerinde öğrencilerden katkı payı dışında materyal ücreti adı altında eğitim ücretleri talep edilmektedir.
Örneğin Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi’nde 2023-2024 Öğretim Yılı Dönem Öğretim Materyal Ücreti adı altında öğrencilerden her dönem için 1.180 TL ile 2.080 TL arasında bir ücret talep edilmektedir. 2022-2023 Öğretim Yılında bu ücretler 620 TL ile 1.120 TL arasında; 2021-2022 Öğretim Yılında ise 365 TL ile 730 TL arasında değişmekteydi. Geçen yıla göre açıköğretim materyal ücretlerine yaklaşık yüzde 90 zam yapıldı.
Kira ve yurt ücretlerindeki yüzde 100’ün üzerindeki artışlar; enflasyona bağlı olarak gıdaya, ulaşıma, giyime, kırtasiyeye gelen yüksek zamlarla nedeniyle üniversitelerde örgün eğitim gören öğrenciler barınma, beslenme, ulaşım ve benzeri giderlerini karşılayamaz hale gelmiştir. Öğrenim kredilerinin de yetersizliği nedeniyle geçinemeyen ve çalışmak zorunda kalan öğrenciler eğitimlerine devam edebilmek için açıköğretim fakültelerine yönelmektedir. Özellikle son yıllarda ekonomik nedenlerden dolayı açıköğretim fakülteleri üniversite eğitimi için daha cazip hale gelmiştir.
Örgün eğitim ücretsizken, çeşitli sebeplerle açıköğretimi tercih etmek zorunda kalan kişilerden katkı payına ek olarak materyal ücreti adı altında ücret talep edilmesi eğitimde fırsat eşitliği ilkesine aykırı olmakla birlikte zaten ekonomik yetersizlikler nedeniyle açıköğretime yönelmiş kişilerin eğitime erişimini daha da zorlaştırmaktadır.
Diğer yandan YÖK öğrenci sayıları verilerine göre; Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açıköğretim fakültelerinde okuyan önlisans ve lisans öğrencisi sayıları toplamı 2021-2022 Öğretim Yılında 4.454.128 iken 2022-2023 yılında 2.835.686’ya düşmüştür. Açıköğretim fakültelerindeki öğrenci sayısının 1 yılda yüzde 36 azaldığı görülmektedir. Öğretim materyal ücretlerindeki yüksek artışların da açıköğretime kayıtlı öğrenci sayısının düşmesine sebep olduğu düşünülmektedir.
Bu nedenle örgün eğitimde olduğu gibi açıköğretim fakültelerinde de başarı kriteri göz önünde bulundurularak eğitim tümüyle ücretsiz hale getirilmeli ve maddi giderler devlet tarafından karşılanmalıdır.
İlgili kanun teklifimizde açıköğretim fakültelerinde öğrenimine devam eden veya yeni kayıt yaptıracak öğrencilere tıpkı örgün eğitimin birinci öğretim programlarında uygulandığı şekliyle tamamen ücretsiz eğitim hakkı tanınmaktadır.
MADDE GEREKÇELERİ:
MADDE 1- Bu madde ile açıköğretim fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerden öğretim gideri veya materyal ücreti adı altında talep edilen tüm eğitim ücretleri kaldırılarak, açıköğretim fakültelerinde eğitim gören öğrencilere ücretsiz eğitim hakkı tanınmıştır.
MADDE 2- Yürürlük maddesidir.
MADDE 3- Yürütme maddesidir.
2547 SAYILI YÜKSEKÖĞRETİM KANUNUNDA
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ
MADDE 1- 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinin (c) fıkrasının üçüncü paragrafının sekizinci cümlesinde yer alan “veya öğrenim ücretini” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
MADDE 2- 2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin (a) fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Açık öğretim öğrencilerinden öğrenim ücreti veya materyal ücreti gibi adlarla herhangi bir ücret alınamaz.”
MADDE 3- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 4- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Yorumlar kapalı.